VDE-AR-N 4105:2026: quy tắc hòa lưới hạ áp mới của Đức có ý nghĩa gì với nhà sản xuất biến tần, hệ lưu trữ và bộ sạc
Quy tắc đấu nối nguồn phát và hệ lưu trữ vào lưới hạ áp của Đức được sửa đổi lần đầu kể từ năm 2018. Quy tắc mở ra thị trường mới — không phát lên lưới, hệ thống thương mại đến 500 kW, sạc hai chiều — đồng thời đặt ra thời hạn chuyển đổi chứng chỉ mà mọi nhà cung cấp cho thị trường Đức phải tính trước.
- 01VDE-AR-N 4105:2026-03 được ban hành ngày 26/2/2026, thay thế bản 2018; bản cũ vẫn được áp dụng thêm 12 tháng.
- 02Chứng chỉ theo bản 2018 vẫn đủ điều kiện đến 12 tháng sau khi tiêu chuẩn thử nghiệm DIN VDE V 0124-100 sửa đổi có hiệu lực — chậm nhất 24 tháng sau quy tắc mới (khoảng đầu năm 2028).
- 03Q(U) trở thành chế độ công suất phản kháng mặc định, cos φ 0,9 áp dụng cho mọi bộ biến tần, yêu cầu vượt qua dao động tần số và RoCoF được siết chặt.
- 04Giới hạn công suất phát lên lưới trở thành “bảo vệ PAV,E” được chứng nhận, có thể tích hợp trong biến tần, hệ lưu trữ hoặc bộ sạc hai chiều — đến mức không phát lên lưới.
- 05Bộ sạc xe điện hai chiều được coi là hệ lưu trữ khi có xe hỗ trợ V2G kết nối, và cần chứng chỉ thiết bị cùng chứng chỉ bảo vệ NA đăng ký trên ZEREZ.
Thay đổi gì và khi nào
VDE-AR-N 4105 quy định các yêu cầu kỹ thuật để đấu nối và vận hành nguồn phát và hệ lưu trữ trên lưới hạ áp của Đức. Phiên bản mới VDE-AR-N 4105:2026-03 được ban hành ngày 26/2/2026 (theo VDE Verlag; DKE ghi ngày 1/3/2026, còn các đơn vị vận hành lưới tính thời gian chuyển tiếp từ 27/2). Trước đó, bản dự thảo năm 2024 được lấy ý kiến công khai và nhận 810 góp ý.
Quy tắc có hiệu lực ràng buộc cao hơn: theo quyết định BK6-23-037 của Cơ quan Mạng lưới Liên bang, đây là quy tắc an toàn kỹ thuật bắt buộc theo § 49(2) EnWG, không còn chỉ là khuyến nghị.
Hai giai đoạn chuyển tiếp diễn ra song song:
| Nội dung | Đến khi |
|---|---|
| Thiết kế và đấu nối theo bản 2018 | 12 tháng sau khi ban hành (khoảng tháng 3/2027) |
| Chứng chỉ thiết bị theo bản 2018 | 12 tháng sau khi DIN VDE V 0124-100 sửa đổi có hiệu lực, chậm nhất 24 tháng sau quy tắc mới (khoảng đầu năm 2028) |
Các nhà máy đưa vào vận hành với chứng chỉ 2018 trong thời gian chuyển tiếp không cần chứng nhận lại.
Những thay đổi quan trọng với nhà sản xuất
| Chủ đề | VDE-AR-N 4105:2026 |
|---|---|
| Phạm vi | Đấu nối hạ áp, và nay cả nhà máy có ΣPAmax 135–500 kW với công suất phát thỏa thuận ≤ 270 kW dù đấu nối ở cấp điện áp cao hơn; chỉ cần chứng chỉ nhà máy khi vượt các ngưỡng này |
| Công suất phản kháng | Q(U) là bộ thông số cài sẵn; cos φ = 0,9 cho mọi thiết bị chỉ dùng biến tần (bỏ ngưỡng phân chia 4,6 kVA); hệ lưu trữ giữ chế độ điều khiển cả khi sạc |
| Giới hạn phát lên lưới | Giám sát PAV,E trở thành bảo vệ PAV,E được chứng nhận, chỉnh được từ 0 đến 100 % — gồm cả không phát lên lưới — và có thể tích hợp trong biến tần, hệ lưu trữ hoặc bộ sạc bất kể công suất |
| Tần số | Không được tách lưới trong khoảng 49,0–51,0 Hz; tối thiểu 30 phút ở 47,5–49,0 Hz và 51,0–51,5 Hz, tối thiểu 5 giây ở 51,5–52,5 Hz; thiết bị phải trụ lưới khi tần số biến thiên nhanh (RoCoF) |
| Công suất tác dụng theo tần số | Động học P(f) được quy định lại theo vòng điều khiển kín; hệ lưu trữ phải chuyển được từ xả định mức sang mọi mức tải một phần, kể cả đảo chiều công suất |
| Bảo vệ NA | Thêm phương án bảo vệ mới; tích hợp đến ΣSAmax 30 kVA, tập trung khi vượt mức này (có các ngoại lệ xác định); biến tần vẫn phải có phát hiện chế độ đảo chủ động |
| Bộ sạc hai chiều | Được coi là hệ lưu trữ khi có xe V2G kết nối; cần chứng chỉ thiết bị và chứng chỉ bảo vệ NA. Với bộ sạc DC, chỉ cần chứng chỉ của bộ sạc — xe được coi như một pin |
| ≤ 800 VA | Yêu cầu và thủ tục đấu nối đơn giản cho điện mặt trời ban công, lưu trữ nhỏ và thiết bị kết hợp |
| Lệnh điều khiển | Dưới 100 kW giá trị đặt áp dụng tại điểm đấu nối, từ 100 kW áp dụng cho công suất phát của nhà máy |
Chứng chỉ thiết bị được cấp theo chương trình chứng nhận loại 1a của ISO/IEC 17067 và từ 1/2/2025 phải đăng ký trên cơ sở dữ liệu quốc gia ZEREZ: không có mã ZEREZ, đơn vị vận hành lưới không phê duyệt đấu nối.
Cơ hội
Không phát lên lưới mở ra khu vực lưới hạn chế. Ở nơi lưới địa phương đã hết khả năng tiếp nhận, bảo vệ PAV,E được chứng nhận cho phép lắp hệ thống điện mặt trời kèm lưu trữ quy mô lớn ở mức không phát hoặc phát giới hạn. Biến tần hybrid và hệ lưu trữ tích hợp sẵn bảo vệ PAV,E được chứng nhận giúp nhà lắp đặt bớt một thiết bị — một lợi thế bán hàng rõ ràng.
Hệ thống thương mại đến 500 kW có lộ trình nhẹ hơn. Hệ thống áp mái 135–500 kW trên nhà kho, trang trại, chung cư nay có thể đấu nối theo quy tắc hạ áp với chứng chỉ thiết bị, thay vì thủ tục trung áp phức tạp hơn. Thị trường biến tần chuỗi và lưu trữ thương mại vì thế mở rộng.
Sạc hai chiều có lộ trình rõ ràng. Lần đầu tiên bộ sạc hỗ trợ V2G có vị trí cụ thể trong quy tắc. Nhà sản xuất bộ sạc hai chiều DC chỉ cần chứng nhận bộ sạc để vào thị trường mà các đơn vị vận hành lưới Đức nay có thể phê duyệt.
Có chứng chỉ sớm sẽ thắng thầu. Chứng chỉ 2026 đầu tiên được công bố vào tháng 3/2026 (theo nhà sản xuất, là một biến tần hybrid do TÜV Rheinland chứng nhận). Nhà lắp đặt và nhà phân phối sẽ ngày càng yêu cầu phiên bản mới từ rất lâu trước hạn năm 2028.
Thách thức
Firmware và thử nghiệm lại. Q(U) mặc định, cửa sổ tần số rộng hơn, khả năng trụ lưới khi RoCoF và động học P(f) mới — kể cả đảo chiều sạc/xả của hệ lưu trữ — đồng nghĩa với thay đổi firmware và đợt thử nghiệm mới cho hầu hết dòng sản phẩm.
Tiêu chuẩn thử nghiệm còn thay đổi. Quy trình thử nằm trong DIN VDE V 0124-100, việc sửa đổi bắt đầu từ tháng 9/2025. Chứng nhận sớm nghĩa là thử theo quy trình có thể còn điều chỉnh; nên dự trù thử nghiệm hồi quy.
Sạc hai chiều AC chưa ngã ngũ. Theo chính các đơn vị vận hành lưới, cách phân chia trách nhiệm tuân thủ giữa bộ sạc AC và các xe khác nhau vẫn chưa được làm rõ dứt điểm.
Một firmware, nhiều quốc gia. Quy tắc nêu ba bộ thông số chuẩn nhưng không bắt buộc phần mềm riêng cho Đức. Nhà sản xuất cần quản lý cấu hình chặt chẽ để các thiết lập của Đức, EN 50549 và các nước khác luôn truy xuất được trong cùng một firmware.
Năng lực phòng thử nghiệm trước hạn. Khi mọi nhà cung cấp đều phải chứng nhận lại trước đầu năm 2028, lịch thử nghiệm năm 2027 sẽ rất khan hiếm.
Lộ trình thực tế
- Ngay bây giờ: phân tích khoảng cách của từng dòng sản phẩm so với bản 2026; lên kế hoạch sửa firmware.
- 2026–2027: thử nghiệm sơ bộ Q(U), P(f), trụ lưới theo tần số và RoCoF, bảo vệ NA và bảo vệ PAV,E.
- Khi DIN VDE V 0124-100 được sửa đổi: thử nghiệm chính thức, cấp chứng chỉ thiết bị, đăng ký ZEREZ.
- Chậm nhất đầu năm 2028: mọi sản phẩm bán tại Đức có chứng chỉ 2026.
TSINGHU thử nghiệm các chức năng hỗ trợ lưới của biến tần PV, bộ chuyển đổi lưu trữ và bộ sạc hai chiều tại Trung Quốc, đồng thời chuẩn bị hồ sơ bằng chứng mà tổ chức chứng nhận được công nhận cần để cấp chứng chỉ thiết bị — một đợt thử nghiệm đồng thời đáp ứng EN 50549 và các quy tắc lưới châu Âu khác.
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ biến tần theo VDE-AR-N 4105:2018 còn hiệu lực không?
Hiện vẫn còn. Chúng đủ điều kiện đến 12 tháng sau khi DIN VDE V 0124-100 sửa đổi có hiệu lực, và chậm nhất đến 24 tháng sau quy tắc 2026 — khoảng đầu năm 2028. Nhà máy vận hành trong giai đoạn chuyển tiếp không cần chứng chỉ mới.
VDE-AR-N 4105 có áp dụng cho hệ thống PV thương mại 300 kW không?
Có thể. Bản 2026 bao gồm nhà máy có tổng công suất lắp đặt 135–500 kW và công suất phát thỏa thuận đến 270 kW, kể cả khi đấu nối ở cấp điện áp cao hơn. Vượt các ngưỡng này cần chứng chỉ nhà máy.
Bộ sạc xe điện hai chiều cần gì?
Khi có xe V2G kết nối, bộ sạc được coi là hệ lưu trữ và cần chứng chỉ thiết bị cùng chứng chỉ bảo vệ NA đăng ký trên ZEREZ. Với bộ sạc DC, chứng chỉ bộ sạc là đủ; với bộ sạc AC, việc phân chia giữa bộ sạc và xe vẫn chưa được làm rõ.
Nguồn tham khảo
- VDE FNN: Erzeugungsanlagen am Niederspannungsnetz — evaluation of all comments on E VDE-AR-N 4105:2024-10 (list of changes, certificate transition)
- VDE Verlag: VDE-AR-N 4105 Anwendungsregel:2026-03 (published 2026-02-26)
- DKE: VDE-AR-N 4105:2026-03 — document status and scope
- Netze BW: installer briefing 2026 on VDE-AR-N 4105:2026 (milestones, frequency ranges, bidirectional charging)
- German Federal Ministry for Economic Affairs: ZEREZ certificate register
- pv magazine: ZEREZ entry mandatory from 1 February 2025
- Sungrow press release (25 March 2026): first VDE-AR-N 4105:2026 certificate, issued by TÜV Rheinland (manufacturer statement)
- DKE: revision of the test standard DIN VDE V 0124-100
Chứng nhậnEU CE & TÜV 
